• Gói Luật sư Tư vấn Pháp lý Thường xuyên cho các Doanh nghiệp chỉ từ sáu triệu đồng mỗi tháng

      Gói Luật sư tư vấn pháp lý ưu đãi giành cho cá nhân chỉ từ một triệu đồng mỗi tháng.

    Hạn chế rủi ro từ quy định cầm giữ tài sản

  • Thứ tư, 17:21 Ngày 19/09/2018
  • Đăng trên Thời báo kinh tế Sài Gòn, số ra thứ hai ngày 17/10/2016

    Link: https://www.thesaigontimes.vn/152554/Han-che-rui-ro-tu-quy-dinh-cam-giu-tai-san.html

    (TBKTSG) - Bộ luật Dân sự năm 2015 (BLDS) sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2017. So với quy định hiện hành, BLDS có nhiều điểm mới liên quan đến một số lĩnh vực. Trong đó, đáng chú ý là nội dung về giao dịch bảo đảm.

    Tại khoản 9, điều 292 BLDS đã bổ sung thêm việc cầm giữ tài sản cũng là một trong các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự. Theo đó, điều 346 BLDS quy định bên cầm giữ đang nắm giữ hợp pháp tài sản là đối tượng của hợp đồng song vụ được quyền chiếm giữ tài sản trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đối với mình.

    Khi đọc lướt qua biện pháp này, tưởng chừng là bình thường nhưng nếu phân tích kỹ thì trong một số trường hợp quy định này có thể dẫn đến rủi ro cho ngân hàng là bên cho vay có bảo đảm. Trường hợp tài sản bảo đảm là động sản, kể cả động sản phải đăng ký sở hữu như quyền sở hữu xe máy, ô tô, tàu, thuyền... thì trên thực tế ngân hàng chỉ giữ hồ sơ, chứng từ, giấy tờ của tài sản và chủ sở hữu tài sản vẫn được quyền chiếm hữu và sử dụng tài sản để phục vụ việc kinh doanh và đi lại.

    Do đó, trong quá trình sử dụng vốn vay của ngân hàng, rất dễ xảy ra trường hợp tài sản bảo đảm bị bên thứ ba cầm giữ (thông qua hình thức hợp đồng song vụ giữa khách hàng và bên cầm giữ tài sản). Một trường hợp có khả năng xảy ra là khách hàng thế chấp xe ô tô cho ngân hàng để vay vốn, sau đó khách hàng đem xe đi sửa chữa. Khi xe được sửa xong, khách hàng không thanh toán phí sửa chữa nên người sửa chữa xe đã cầm giữ tài sản này để yêu cầu khách hàng thực hiện nghĩa vụ thanh toán chi phí sửa chữa cho mình. Trong trường hợp này, theo quy định của BLDS thì người sửa chữa xe là bên cầm giữ tài sản chỉ có nghĩa vụ phải giao lại tài sản khi nợ của mình đã được thanh toán (khoản 4, điều 349 BLDS), đồng thời việc cầm giữ tài sản của bên cầm giữ tài sản sẽ phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba (ở đây là ngân hàng đã cho khách hàng vay và nhận chiếc xe ô tô trên làm tài sản bảo đảm) kể từ thời điểm bên cầm giữ chiếm giữ tài sản (khoản 2, điều 347 BLDS).

    Như vậy, theo quy định mới của BLDS, khi tài sản bảo đảm bị bên thứ ba cầm giữ theo trường hợp trên thì ngân hàng không được quyền thu hồi tài sản hoặc không được quyền yêu cầu bên cầm giữ tài sản giao tài sản cho mình mà ngân hàng chỉ có thể yêu cầu bên có nghĩa vụ (khách hàng) thực hiện nghĩa vụ với bên cầm giữ tài sản hoặc ngân hàng chủ động thanh toán chi phí sửa xe cho bên cầm giữ tài sản để nhận lại tài sản để xử lý thu hồi nợ. Tuy nhiên, vấn đề sẽ phức tạp hơn nếu khách hàng và bên cầm giữ tài sản cấu kết với nhau để nâng khống chi phí sửa chữa xe nhằm buộc ngân hàng phải bỏ ra số tiền nhiều hơn mới có thể nhận được tài sản bảo đảm để xử lý.

    Trong BLDS cũng không có nội dung nào có thể hạn chế được rủi ro nêu trên. Do đó, sắp tới, khi Chính phủ ban hành nghị định hướng dẫn nội dung về giao dịch bảo đảm của BLDS, cần phải có các quy định để phòng ngừa các rủi ro nêu trên. Thiết nghĩ, nghị định cần theo hướng xác định rõ những loại tài sản nào thì bên cầm giữ được quyền cầm giữ cũng như các nguyên tắc để xác định được sự hợp lý của chi phí (nghĩa vụ) mà chủ tài sản và bên cầm giữ thỏa thuận trong hợp đồng song vụ để ngăn ngừa khả năng cấu kết nâng khống nghĩa vụ thanh toán giữa bên bảo đảm và bên cầm giữ tài sản hòng trục lợi hoặc gây khó khăn cho ngân hàng trong việc nhận lại tài sản bảo đảm để xử lý thu hồi nợ.

    Bài viết liên quan